Nierproblemen bij de kat

Nierproblemen bij de kat:

Wat is nierfalen?

De belangrijkste taak van de nieren bestaat uit het filtreren van afvalstoffen uit het bloed en deze te concentreren in de urine. De nier is bij wijze van spreken de ‘zuiveringsinstallatie’ van het lichaam. Dagelijks stroomt het totale bloedvolume er meerdere keren doorheen! Wanneer deze afvalproducten in het bloed zouden blijven, zouden er relatief snel vergiftigingsverschijnselen optreden.
Daarnaast zorgen de nieren voor het concentreren van de urine, meer of minder naar behoefte, en draagt zo aanzienlijk bij aan het regelen van de waterhuishouding.

Een andere functie van de nier is de afgifte van een stof (renine) dat de bloeddruk regelt.
Wanneer de werking van de nieren over een langere periode afneemt noemen we dat chronische nierinsufficiëntie of chronisch nierfalen. Het voltrekt zich vaak sluipend en meestal onopgemerkt.
Het is verbazingwekkend hoe lang nieren een verminderde functie kunnen compenseren. Pas als meer dan 75% van de nierfunctie verloren is gegaan, tonen de katten verschijnselen van de aandoening. Daarom is het in de meeste gevallen lastig te achterhalen wat de ziekte heeft veroorzaakt. Enkele oorzaken zijn:

  • Hoge bloeddruk
  • Bacteriële of virale infecties
  • Tumoren
  • Gifstoffen (bijvoorbeeld het eten van lelies of druiven)
  • Aangeboren afwijkingen aan de nierenFoto kat drinkt water in de sneeuw

Wat zijn de verschijnselen?

  • Gebrek aan eetlust
  • Zwakte
  • Lusteloosheid
  • Gewichtsverlies
  • Meer drinken en meer plassen
  • Braken
  • Slecht verzorgde vacht
  • Slechte ademgeur

Is het mogelijk om preventief iets te doen?

Het is zinvol om vanaf middelbare leeftijd (>8 jaar) bij het jaarlijkse routineonderzoek ook de nierfunctie te controleren. Hoe eerder chronische nierinsufficiëntie wordt vastgesteld en naar behoren wordt behandeld, hoe meer nierlichaampjes nog functioneren en hoe beter de kansen zijn.

Hoe stellen we de diagnose?

Een urineonderzoek geeft een eerste aanwijzing in de richting van nierfalen; als de urine slecht geconcentreerd is en er zitten eiwitten in, is dit een reden om de functie van de nieren nader te onderzoeken.
De definitieve diagnose wordt gesteld door middel van bloedonderzoek, de nierwaarden worden gecontroleerd maar ook de mineralen in het bloed. Deze zijn nogal eens afwijkend bij katten met chronisch nierfalen.
In de meeste gevallen is een echo geïndiceerd om te kijken of de structuur en vorm van de nieren in orde is, dit geeft belangrijke informatie voor de prognose.

Bij tenminste 1 op de 5 katten met chronische nierinsufficiëntie is de bloeddruk langdurig te hoog. Dit kan weer extra schade opleveren aan de nieren. Daarom is een bloeddrukmeting een noodzakelijk onderdeel van de diagnose/behandeling.

Wat is de therapie?Foto kat met infuus

De therapie bestaat uit verschillende maatregelen:

  1. Vochtverlies aanvullen; vaak is opname met infuus noodzakelijk.
  2. Nierdieet; dit dieetvoer heeft een verlaagd eiwitgehalte en ontlast de nieren, daarnaast is het arm aan zout en fosfor om de nieren verder te ontlasten.
  3. Verminderen van eiwitverlies in de urine; met behulp van medicatie.
  4. Verlagen van de bloeddruk.

Conclusie

Verloren gegaan nierweefsel kan door het lichaam niet meer worden vervangen. Chronische nierinsufficiëntie kan daarom niet worden genezen. Daarom is het belangrijk te weten dat de aandoening vroeger of later zal voortschrijden. Het doel van de therapie is het voortschrijden van de ziekte te vertragen of in het gunstigste geval te stoppen, een regelmatige controle is van levensbelang om de progressie van de ziekte te kunnen monitoren en eventueel de therapie aan te passen.

© K. de Munnik, Dierenarts Sterkliniek Dierenartsen Ermelo